Παρεμβαση της Ελενης Μπελλου, μελους του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, στο Συμποσιο για την 90χρονη επετειο του Τουρκικου Κομμουνιστικου Κομματος, που διοργανωθηκε απο το Μαρξιστικο - Λενινιστικο Κεντρο Ερευνων στις 27-28 Νοεμβρη 2010, στην Κωνσταντινουπολη
Για το ΚΚΕ αποτελεί θέση αρχής η αναγκαιότητα να εκφραστεί ενιαία και διακριτα σε διεθνές επίπεδο η ιδεολογική, πολιτική και οργανωτική πρωτοπορία της εργατικής ταξης. Θεωρητική βαση αυτής της αρχής, θεμελιωμνη από τους Κ. Μαρς - Φρ. Ενγκελς, αποτελεί η διεθνής δραστηριότητα και διασταση του κεφαλαίου, στην οποία εν συντομία θα ανατρέξουμε υπό το φως και των μέχρι σήμερα εξελίξεων.Το κεφαλαιο για ν" αναπαραχθεί ως οικονομική-κοινωνική σχεση έχει ήδη υπερβεί τα «εθνικα-κρατικα:: ορια, τα οποία έθεσε ως πολιτική εξουσία προκειμένου να εδραιωθεί και να κυριαρχήσει πλήρως απέναντι στις φεουδαρχικες σχέσεις, να καταργήσει τη στενοτητα της φυσικης οικονομιας και της τοπικης αγορας, της βιοτεχνικης παραγωγης. Το φαινόμενο του διεθνούς εμπορίου και της μετοχικής εταιρίας, τα οποία είχε αναλύσει ο Μαρξ, πήραν νέες διαστασεις και χαρακτηριστικα απο το τελος του Ι9ου αιωνα και κυρίως στον 20ό αιώνα, με την εκτεταμένη εξαγωγή κεφαλαίων για αμεσες ξενες επενδυσεις, την εκτεταμένη διεθνική συγκροτηση των χρηματιστηρίων και αλλων αγορων χρηματικου κεφαλαίου (π.χ. Παγκοσμια Τραπεζα, ΔΝΤ κλπ.) και τη διεθνικοτητα στη μετοχική σύνθεση επενδυτικών εταιριων. Σε αυτή τη βαση, μετα το Β' Παγκοσμιο Πολεμο και παρα τη συνεχιζόμενη οξύτητα στον καπιταλιστικό ανταγωνισμό (μεταξύ των επιχειρήσεων και μεταξύ των κρατών), διαμορφώθηκαν πιο ισχυρά κέντρα επεξεργασίας ενιαίας στρατηγικής του διεθνούς ιμπεριαλιστικού συστήματος ενάντια στην εργατική τάξη και στην επαναστατική οργάνωση και δράση της ως κίνημα μέσα στα καπιταλιστικά κράτη και πολύ περισσότερο ενάντια στην εξουσία της στα κράτη της σοσιαλιστικής οικοδόμησης.
Τετοια κέντρα παραγωγής ενιαίας στρατηγικής και δράσης του διεθνούς κεφαλαίου αφορούσαν και το συντονισμό στη λήψη αποφάσεων (π.χ. (G-7 που σήμερα έχει διευρυνθεί σε G-20) και σε όργανα άμεσης οικονομικής (ΔΝΤ, Παγκόσμια Τράπεζα, ΠΟΕ κλπ.) και στρατιωτικής (ΝΑΤΟ, Ευρωστρατός κλπ.) επιβολής. Βεβαίως, η καπιταλιστική ανισομετρία και ο ανταγωνισμός, συμφυτα του συστήματος, οδηγούν τόσο σε ουσιαστικές αλλαγές στο συσχετισμό μεσα σε αυτά τα κεντρα, όσο και στην παράλληλη συγκρότηση άλλων περιφερειακών (π.χ. ΕΕ, ALCA,ALBA,MERCOSUR,ASEAN, Συμμαχία της Σαγκάης κλπ.). Σε όλα αυτά τα κεντρα, που εκφράζουν την ενότητα της εξουσίας του κεφαλαίου απεναντι στην αντίπαλη εργατική τάξη περα από την εθνική της συγκρότηση, εξασφαλίξεται η συνεχεια, ανεξάρτητα από την ιδεολογική-πολιτική απόχρωση των εκάστοτε κυβερνητικών σχημάτων στο κάθε καπιταλιστικό κράτος. Μια χαρακτηριστική αποτύπωση αυτής της πραγματικότητας είναι η σύνθεση της γνωστής ως «Λέσχης Μπίλντερμπεργκ», όπου «κεκλεισμένων των θυρών:: διαβουλεύονται βιομήχανοι, εφοπλιστες, τραπεζίτες, διπλωμάτες, στρατιωτικοί, οικονομολόγοι, πολιτικοί, δημοσιογράφοι, διανοούμενοι όλων των αστικών ρευμάτων απ' όλον τον κόσμο. Παράλληλα, τόσο τα αστικά πολιτικά ρεύματα όσο και οι φυσικοί φορείς του κεφαλαίου είναι οργανωμένοι σε διεθνείς και περιφερειακές ενώσεις. Ποια τάξη δεν έχει τη διεθνική της εκφραση απεναντι στην εθνοκρατικά αλλά και διεθνικά οργανωμένη καπιταλιστική εξουσία; Η εργατική τάξη. Περαν λοιπόν της προφανούς αναγκαιότητας, το προς εξέταση ζήτημα είναι οι αιτίες, τα προβλήματα στην προώθηση της διεθνικής οργάνωσης της ιδεολογικής και πολιτικής πρωτοπορίας της εργατικής τάξης. Κατά τη γνώμη του ΚΚΕ, το πρόβλημα δεν είναι πρωτίστως οργανωτικό, αλλά ιδεολογικό-θεωρητικό, το οποίο βεβαίως αντανακλά διάσπαση της εργατικής τάξης και σ' εθνικο επίπεδο. Αυτο που έχει διασαλευθεί και προέχει ως ανάγκη ν' αποκατασταθεί είναι η ιδεολογική ενότητα για την ανασυγκρότηση του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος. Προέχει ως καθήκον για όλα τα ΚΚ που -ανεξάρτητα απο τον τίτλο τους- έχουν την απαραίτητη εργατική σύνθεση, στη βάση και στα καθοδηγητικά οργανα, που εξασφαλίζει τη θέληση της εργατικής πρωτοπορίας για οργανωμένη σύγκρουση και οχι συμβιβασμό με την καπιταλιστική εκμετάλλευση. Η βαθιά ιδεολογική, πολιτική και οργανωτική κρίση του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος, όπως εκδηλώθηκε περίπου τα τελευταία 25 χρονια, έχει τις ρίζες της σε πολύ βαθύτερο παρελθόν, πολλών δεκαετιών. Το ΚΚΕ εκτιμά οτι η διασάλευση της ιδεολογικής ενότητας επήλθε απο τη σταδιακή ενίσχυση και εξάπλωση του αναθεωρητισμού. Βεβαίως, αυτο που συντελέστηκε σε επίπεδο συνείδησης, ο αναθεωρητισμος, ήταν αντανάκλαση των κοινωνικών-οικονομικών εξελίξεων που είχαν συντελεστεί: Τμήματα της εργατικής τάξης στις πιο ανεπτυγμένες καπιταλιστικά κοινωνίες γνώρισαν καλύτερους μισθούς και συνθήκες ζωής εξαιτίας των υπερκερδaν που εξασφάλιζε το κεφαλαιο στη χώρα τους, έχοντας π.χ. το μονοπώλιο στο εξωτερικο εμπόριο (η Αγγλία μέχρι τα μέσα του Ι9ου αιώνα), τη δυνατοτητα εκμετάλλευσης πρώτων υλών και φθηνής εργατικής δύναμης σε πιο καθυστερημένες κοινωνίες. Παιδιά εκτεταμένων τέτοιων τμημάτων της εργατικής τάξης και μάλιστα της «εργατικής αριστοκρατίας» στο συνδικαλιστικά και πολιτικο κίνημα, αφομοι|θηκαν από την αστική ιδεολογία μέσω του εκπαιδευτικού συστήματος, εντάχθηκαν στους διευρυμένους κρατικούς μηχανισμούς: είτε στις αστικές κρατικές «υπηρεσίες» (παιδείας, υγείας, πρόνοιας) είτε στους καθαρά διοικητικούς μηχανισμούς (εφορίες, νομαρχίες, τοπικά όργανα του αστικού κράτους, οργανισμούς διαχείρισης δημόσιας κινητής και ακίνητης περιουσίας κλπ.) είτε σε κρατικές ή ημικρατικές επιχειρήσεις (τραπεζών, «κοινής ωφέλειας» - ενέργειας, ύδρευσης, τηλεπικοινωνιών-βιομηχανικών, τουριστικών κι άλλων μονάδων). Η εξαγορά τμημάτων της εργατικής τάξης και μάλιστα σε δυναμικούς κλάδους της καπιταλιστικής βιομηχανίας συντελέστηκε σε συνδυασμό με την εκτεταμένη εξαγορά επιστημόνων, ταξικά προερχομενων από την εργατική τάξη, δηλαδή ήταν αλληλένδετα φαινομενα η διεύρυνση της κοινωνικής βάσης του οπορτουνισμού και η ισχυροποίηση του αναθεωρητισμού. Η δυνατότητα της αστικής πολιτικής να εξαγοράσει διευρυμrνα τμήματα της εργατικής τάξης εξυπηρετούσε τον πολιτικό της στόχο για διάβρωση του εργατικού κινήματος, εκτροπή του από το στρατηγικό στόχο της σοσιαλιστικής επανάστασης στην Ευρώπη, γενικότερα στον ανεπτυγμένο καπιταλισμό και μάλιστα σε συνθήκες βελτίωσης του διεθνούς συσχετισμού υπέρ των δυνάμεων του σοσιαλισμού προς τη λήξη του Β ί Παγκοσμίου Πολέμου. Ο αναθεωρητισμός και ο οπορτουνισμός σε ΚΚ ισχυρών καπιταλιστικών κρατών άσκησε πίεση και στα ΚΚ εξουσίας, σε εξαιρετικά σύνθετες συνθήκες: α) Διεθνούς συγκυρίας (π.χ. πρωτοπορίας των ΗΠΑ στην κατασκευή ατομικής βόμβας, πολιτικής «ψυχρού πολέμου» ενάντια στην ΕΣΣΔ αμέσως μετά τη λήξη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου), όπου οι απώλειες του καπιταλισμού δεν συνεκτιμήθηκαν αντικειμενικά σε συνδυασμό με τις δυνατότητες ανάκτησης θέσεών του. β) Αδυναμιών και ελλείψεων στη διαμόρφωση στρατηγικής του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος απέναντι στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα, αφού σε αρκετές περιπτώσεις -και μάλιστα καθοριστικής σημασ0ας- αυτονομήθηκαν τα μέτωπα πάλης κατά της ξένης κατοχής και του χιτλερικού άξονα από την πάλη για την εργατική εξουσία. γ) Η ΕΣΣΔ αντιμετώπιζε πρωτόγνωρα θεωρητικά και πρακτικά καθήκοντα (π.χ. στον περιορισμό και την εξάλειψη των εμπορευματικών σχέσεων, αλλά και της αντίθεσης μεταξύ πνευματικής-χειρωνακτικής εργασίας, στην ανάπτυξη της επιτελικότητας της εργασίας στα τμήματα παραγωγής της σοσιαλιστικής βιομηχανίας, στην εκτεταμένη εργατική συμμετοχή στις υποθέσεις οργάνωσης - διοίκησης παραγωγής, υπηρεσιών. στον εργατικό έλεγχο της διεύθυνσης και γενικότερα των ανώτερων οργάνων εξουσίας). Η ταξική πάλη για τη σοσιαλιστική ανάπτυξη έμπαινε σε νέα φάση. Ο αναθεωρητισμός και ο οπορτουνισμός διάβρωσε ανεπίστρεπτα ΚΚ εξουσίας, με αποτέλεσμα να ηγηθούν αντεπαναστατικών ανατροπών, βίαιης ή ελεγχόμενης καπιταλιστικής παλινόρθωσης, διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη. Αλλο ρεύμα αναθεωρητισμού και οπορτουνισμού, το γνωστό ως «ευρωκομμουνισμός», διάβρωσε το εργατικό κίνημα στις ανεπτυγμένες καπιταλιστικές κοινωνίες και συνεχίζει να το διαβρώνει, αφενός διατηρώντας τα κομμουνιστικα σύμβολα, αφετέρου συγκροτώντας οπορτουνιστική ευρωπαϊκή οργάνωση, το Κόμμα Ευρωπαϊκής Αριστεράς (ΚΕΑ). Το ΚΕΑ αξιοποιεί και υποδαυλίζει υπαρκτές αδυναμίες και δυσκολίες σε ΚΚ π.χ, της Λατινικής Αμερικής ή της Ασίας, δυσκολίες που προέρχονται από τη συγκριτική καθυστέρηση στην ανάπτυξη του καπιταλισμου σε αυτές τις χώρες. Το ΚΕΑ «σπρώχνει» σε γραμμή συμμαχίας ενάντια στον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό μαζί με αστικές πολιτικές δυνάμεις άλλων ιμπεριαλιστικών κέντρων (π.χ. ΕΕ) ως δήθεν σύμμαχων δυνάμεων. Στις σημερινές συνθήκες, ΚΚ σε χώρες όπου η αστική εξουσία διεκδικεί αναβάθμισή της στο συσχετισμό σ' επίπεδο ηπείρου ή και παγκόσμια, βρίσκονται αντιμέτωπα με την εξής πρόκληση: Να επεξεργαστουν τη στρατηγική τους συνειδητοποιώντας και υπερβαίνοντας τα προβλήματα στρατηγικής του διεθνούς κομμουνιστικου κινήματος με τα οποία αναπτύχθηκαν, Μπροστά σε όλα τα ΚΚ με διακηρυγμένη προσήλωση στην κομμουνιστική ιδεολογία, το μαρξισμό-λενινισμό, δηλαδή στον ιστορικό ρόλο της εργατικής τάξης για κοινωνική πρόοδο και στην αναγκαιότητα του σοσιαλισμού, στην αναγκαιότητα της πολιτικής επανάστασης και της επαναστατικής εργατικής εξουσίας (δικτατορία του προλεταριάτου), προβάλλουν ως ιεραρχημένα καθήκοντα: Ι. Η βαθιά μελέτη και διάδοση της κομμουνιστικής ιδεολογίας, με εκδόσεις των έργων των θεμελιωτ|ν της σε όλες τις γλώσσες, με κομματικές σχολές για οργανωμένη μαρξιστική μόρφωση των στελεχών πρώτα απ' όλα, επέκταση στα μέλη, ανάλογη δουλειά με τα στελέχη των Κομμουνιστικών Νεολαιών. 2. Διαμόρφωση κομμουνιστικής διανόησης, δηλαδή επιστημόνων - στελεχών του κόμματος με μαρξιστική παιδεία, αλλά και ανάλογη παιδεία και εκπαίδευση εργατικών στελεχών με ικανότητες πνευματικής εργασίας. Μέσω της κομμουνιστικής διανόησης το κάθε ΚΚ μελετά επιστημονικά κι όχι μόνο γνωρίζει εμπειρικά την κοινωνική-οικονομική και πολιτική κατάσταση στη χώρα του, τη θέση της στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα, τις διεθνείς σχέσεις της, μελέτη που η επιστημονικότητά της στηρίζεται στην κομμουνιστική ιδεολογία, γι" αυτό η επιστημονικότητα δε συγκρούεται με την ταξικότητα. Για να μην εξελιχθουν τα ΚΚ σε ομήρους της αστικής διανοησης, οφείλουν να ξεπερασουν μια ορισμένη έμπρακτη υποτίμηση της ιδεολογικής και θεωρητικής δουλειας, μια ροπή προς τον πρακτικισμο, μια ταση να αναθέτουν τη θεωρητική εργασία σε καταμερισμο εκτος των καθοδηγητικων οργανων. Ο αναγκαίος καταμερισμος πρέπει να υπαρχει στην ίδια την ΚΕ και τα αποτελεσματα της θεωρητικής εργασίας να είναι αντικείμενο συζήτησης και υιοθέτησης τους απο την ΚΕ, με ταση να επεκτείνεται η συζήτηση και η αναληψη ευθύνης σε ολα τα οργανα και στις ΚΟΒ, αντίστοιχα και στην Κομμουνιστική Νεολαία. Η δημιουργική αφομοίωση της επαναστατικής κομμουνιστικής θεωρίας περιλαμβανει τοσο την αναγκη της αφομοίωσής της οσο και της αναπτυξής της, αφου εξελίσσεται η κοινωνική κίνηση και η ταξική παλη. Οσο αλήθεια είναι οτι ήταν πολύ μπροστα η επαναστατική θεωρία που θεμελίωσαν οι Μαρς-Ενγκελς, που ανέπτυξε ο Λένιν κυρίως ως προς τη θεωρία για το κομμα, την επανασταση, το εργατικο κρατος, γι° αυτο κι έδωσε μεγαλη ωθηση στην επαναστατική πραξη, τοσο αλήθεια είναι και οτι αντικειμενικα δεν περιλαμβανει γενικεύσεις για εξελίξεις. φαινομενα που δεν είχαν ολοκληρωθεί πριν ένα και εναμιση αιωνα. Ομως τέτοια φαινομενα μπορουν σήμερα να ερμηνευτουν λαθεμένα και να συμπα- ρασυρουν ένα ΚΚ σε γραμμή σομπλευσης με τμήματα της αστικής ταξης. Δηλαδή, το καθήκον αναπτυξης της επαναστατικής θεωρίας είναι αλληλένδετα με το καθήκον επεξεργασίας επαναστατικής στρατηγικής. Σήμερα υπαρχει η θεωρητική βαση για στρατηγική τοποθέτηση ΚΚ απέναντι σε φαινομενα, οπως οι οικονομικές, στρατιωτικές, πολιτικές ενωσεις καπιταλιστικών κρατών, οπως είναι η ΕΕ, το ΝΑΤΟ, το ΔΝΤ κλπ., σε αλλα φαινομενα, οπως της εργατικής αριστοκρατίας. Υπαρχει η θεωρητική βαση για να απορριφθουν αστικές θεωρητικές προσεγγίσεις περί «τέλους της εργατικής ταξης», «τέλους της ταξικής παλης::, περί «ξεπερασματος τοσο του καπιταλισμού, οσο και του σοσιαλισμου» γιατί δήθεν «η νέα κοινωνία είναι η μεταβιομηχανική» ή ιδεολογήματα για οικονομική κρίση εξαιτίας του καζινοκαπιταλισμου:: ως παρέκκλιση απο το βιομηχανικο καπιταλισμο κι αλλα, Παρ" ολα αυτα, επειδή δεν είναι αφομοιωμένη αυτή η θεωρητική βαση, βρίσκουν έδαφος παλιές αναθεωρητικές θέσεις ως δήθεν «συγχρονες», με αποτέλεσμα να προκαλούν ιδεολογικές συγχυσεις και προβλήματα στρατηγικής σε ΚΚ. Ο σύγχρονος οπορτουνισμός προβαλλει ως γραμμή συσπείρωσης την εναντίωση στο «υπερκέρδος», παρουσιαζοντας το ως φαινόμενο παρέκκλισης από το βιομηχανικό κέρδος, από την «υγιή» καπιταλιστική αναπτυξη. Αρκεί ν" ανατρέξουμε σε έργα του Ενγκελς για τις οικονομικές κρίσεις στην Αγγλία στο πρώτο μισό του Ι9ου αιώνα, για να διαπιστώσουμε την παλαιότητα του φαινομένου, αλλα και των αστικών αντιλήψεων που σήμερα προβαλλονται ως «σύγχρονη αριστερή σκέψη που αντανακλα νέα κοινωνική πραγματικότητα». Σε αυτή τη βαση προβαλλεται ως δήθεν «σύγχρονη στρατηγική» η αντίληψη ότι «το ΚΚ ως ηγετική δύναμη της αριστερας θα πρέπει να συσπειρώσει τις διασπαρμένες δυναμεις της σ" έναν πόλο διεκδίκησης μιας αριστερής διακυβέρνησης». Αυτή η προβληματική στρατηγική γραμμή είναι αρνητικα δοκιμασμένη τόσο στο βαθύτερο παρελθον του 20ού αιωνα όσο και στο πιο πρόσφατο της τελευταίας 20ετίας. Αφετηρία του έχει τη λαθεμένη αντίληψη των συμμαχιών, που δίνει προτεραιότητα στη συμμαχία από τα πανω, με πολιτικές δυναμεις που αντιπροσωπεύουν τον οπορτουνισμό μέσα στο επαναστατικό εργατικό κίνημα, γι' αυτό ως στρατηγικό τους στόχο προσδιορίζουν την αλλαγή του συσχετισμού στο αστικό κοινοβούλιο για την αναδειξη μιας κυβέρνησης που δεν μπορεί και δεν επιδιώκει τη σύγκρουση με την καπιταλιστική κυριαρχία. Η πολιτική συμμαχιών ενός ΚΚ, δηλαδή της εργατικής ταςης με καταπιεζόμενα κοινωνικα στρώματα, δεν μπορεί να στοχεύει στην ουτοπική πολιτική μεταρρύθμιση από το μονοπωλιακό στον προμονοπωλιακό καπιταλισμό. Μπορεί και πρέπει να είναι συμμαχία που κινεί τα λαϊκα μεσαία στρώματα στη συσπείρωση και παλη για ρήξη με τα μονοπώλια, τις ιμπεριαλιστικές ενώσεις τους, να είναι γραμμή ωρίμανσης του υποκειμενικού παραγοντα στην παλη για το σοσιαλισμό, έστω κι αν δε θέτει τη συνειδητοποίηση και πλέρια αποδοχή του από τις σύμμαχες κοινωνικές δυναμεις. Ακόμη και αν ο στόχος της έξουσίας, π.χ. «λαϊκή εξουσία» και οι αναλογες οικονομικές σχέσεις, «λαϊκή οικονομία», δίνονται πιο αδρα, όπως γίνεται στο Αντιμονοπωλιακό - Αντιιμπεριαλιστικό Μέτωπο παλης του ΚΚΕ, δε δικαιολογούνται συγχύσεις για εν- διαμεσο σταδιο εξουσίας. Σε αυτό το ζήτημα στρατηγικής υπαρχει αναγκαιότητα συναντίληψης μεταξύ των ΚΚ που δρουν σε καπιταλιστικές κοινωνίες, ανεξαρτητα από τη θέση τους στο διεθνές καπιταλιστικό σύστημα. Αυτή η μεγαλη αλήθεια έχει διατυπωθεί το Ι887 από το Φρ. Ενγκελς, στον Πρόλογό του για την αμερικανική έκδοση του έργου «Η κατασταση της εργατικής ταξης::: «Το τελικό πρόγραμμα του αμερικάνικου προλεταριάτου πρέπει να είναι και θα ειναι το ιδιο με το πρόγραμμα που έχει υιοθετηθεί τώρα απ'το συνολικό μαχητικό προλεταριάτο της Ευρώπης, το ιδιο με το πρόγραμμα του γερμανό-αμερικάνικου σοσιαλιστικού εργατικού κινηματος::Ι. Αυτή τη θέση διατύπωσε ενώ αναφερόταν στις ιστορικές διαφορές της καπιταλιστικής αναπτυςης στις ΗΠΑ στη Γερμανια, στην Αγγλια, στη Γαλλια. Βεβαίως υπαρχουν και φαινόμενα, η ιστορική διεύρυνση των οποιων δεν έχει ακόμα οδηγήσει σε θεωρητικές γενικεύσεις από τη σκοπια της ενιαιας στρατηγικής εναντια στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα. Από αυτή την αποψη δυσκολεύουν περισσότερο τη στρατηγική επεξεργασια ΚΚ. Ενα τέτοιο ζήτημα αποτελει η θέση ΚΚ απέναντι σε κινημα εθνότητας ακόμα μη αφομοιωμένης από τήν κυρίαρχη αστική ταξη ενός ενιαιου κρατους ή αντιστροφα η θέση ΚΚ για κινημα αυτονόμησης εθνότητας. Και ένα τέτοιο ζήτημα απασχόλησε για πολλα χρόνια το ΚΚΕ σε σχέση με τον ελληνοκυπριακό πληθυσμό, ενώ απασχολει το αδελφό και φιλοξενούν κόμμα (το τουρκικό ΚΚ) σε σχέση με τον κουρδικό πληθυσμό. Η αναγκαιότητα και προώθηση της διεθνούς επαναστατικής κομμουνιστικής στρατηγικής, της προοπτικής μιας νέας κομμουνιστικής Διεθνούς εξυπηρετειται, κατα την αποψη του ΚΚΕ, και από τέτοιου ειδους θεωρητικές και στρατηγικές αναζητήσεις, στις οποιες σύντομα θα σταθώ: Κυριως κατα τους 18ο και 19ο αιώνες, με τη συγκρότηση των καπιταλιστικών κρατών διαμορφώθηκε όχι μόνο η εθνική έκφραση του φυσικού φορέα της καπιταλιστικής σχέσης, δηλαδή η αντιστοιχη αστική ταξη, π.χ. της Γαλλιας, της Γερμανιας, της Ελλαδας κλπ., αλλα και η αντιστοιχη εργατική ταξη. Αναλογα με την προκαπιταλιστική κληρονομια και τις ιστορικές ιδαιτερότητες στην πορεια των αστικών επαναστασεων και στη συγκρότηση των καπιταλιστικών κρατών, τα αντιστοιχα κρατη συνέβαλαν στην περισσότερο ή λιγότερο «ομαλή» συγχώνευση εθνοτήτων, στη διαμόρφωση μιας περισσότερο ή λιγότερο συμπαγους εθνικής συνεί- δησης. Οπου καθυστέρησε η καπιταλιστική οργανωση της κοινωνίας με την αντιστοιχη συγκροτηση καπιταλιστικών κρατών, όπου επιβίωσαν για μεγαλυτερη χρονική περίοδο αυτοκρατορίες που συνrνωναν φεουδαρχικες εξουσίες, όπως η Οθωμανική Αυτοκρατορία, το πέρασμα στην καπιταλιστική συγκρότηση δεν οδηγησε σε εξομαλυνση των εθνικών διαφορών από τη σκοπια των ενιαίων συμφερόντων του κεφαλαίου. Σε αυτή τη βαση αναπτύχθηκαν αποσχιστικα κινήματα που βρήκαν τη στήριξη καποιων καπιταλιστικών κρατών ή δέχτηκαν την πολεμική αλλων, αναλογα με το πώς διαμορφώνονταν οι αντιθέσεις και οι συμμαχίες τους στη νομοτελειακή ταση ανταγωνισμου για το μοίρασμα των αγορών. Στην αντιδραστική εποχή του καπιταλισμου, με σαφή πλεον στρατηγικό διαχωρισμό της εργατικής από την αντίστοιχη αστική ταξη κι ανεξαρτητα από την εθνοτική της προέλευση, τη γλωσσική και αλλη πολιτιστική κληρονομια της, στη διαμόρφωση των θέσεων του ΚΚ θεωρουμε ότι πρέπει να κυριαρχεί το ταξικό κριτήριο, η ενότητα της εργατικής ταξης απέναντι στην αστική ταξη, ανεξαρτητα αν η δευτερη παρουσιαζεται εθνικα διασπασμrνη. Θεωρούμε ισχύουσα και επίκαιρη την εξής θεση του Φρ. Ενγκελς: «Οι κομμουνιστς [. . .] Δεν έχουν συμφέροντα που ξεχωρίζουν από τα συμφέροντα του προλεταριάτου ως συνόλου. Δεν διακηρυσσουν ξεχωριστές αρχές, σύμφωνα με τις οποίες θα ήθελαν να φτιάξουν το εργατικό κίνημα. Οι κομμουνιστrς διαφέρουν από τα άλλα εργατικά κόμματα μόνο κατά τουτο: ότι από τη μία μεριά στους διάφορους εθνικούς αγώνες των προλεταρίων τονίζουν και επιβάλλουν τα συμφέροντα που είναι κοινα σε όλο το προλεταριάτο ανεξαρτήτως εθνικότητας. Από την άλλη μερια ότι στις διαφορες βαθμίδες ανάπτυξης του αγώνα ανάμεσα στο προλεταριάτο και την αστική τάξη εκπροσωπούν παντα τα συμφέροντα του κινήματος στο σύνολό του. Στην πράξη λοιπόν οι κομμουνιστές είναι το πιο αποφασιστικό τμήμα των εργατικών κομμάτων όλων των χωρών, το τμήμα που τα κινεί πάντα προς τα μπροστά. Θεωρητικά προπορευονται της υπόλοιπης μάζας του προλεταριάτου λόγω της σωστής αντίληψης για τις συνθήκες, την πορεία και τα γενικά αποτελέσματα του προλεταριακου κινήματος... Παλευουν λοιπόν για την επίτευξη των στόχων και των συμφερόντων που αμεσα βρίσκονται μπροστα τους αλλά στο σημερινό κίνημα υπερα-σπίζονται ταυτόχρονα το μελλον του κινηματος:: Με αυτό το κριτήριο τοποθετείται το ΚΚΕ π.χ. για τα συμφrροντα όχι μόνο της ελληνοκυπριακής αλλα και της τουρκοκυπριακής εργατικής ταξης, διαχωρίζοντας τες από την ελληνοκυπριακή και την τουρκοκυπριακή αστική ταξη. Με το ίδιο κριτήριο το ΚΚΕ εκπροσωπεί την αλληλεγγυη της ελληνικής εργατικής ταξης με την τουρκική (αλλα και την κουρδική, αρμενική ή όποιας αλλης εθνότητας) εργατική ταξη, πέραν των διαφορών των αντίστοιχων αστικών ταξεων, είτε έχουν ολοκληρώσει την εξουσία τους (ελληνική, τουρκική) είτε όχι (κουρδική). Αρα το καθοριστικό είναι τα διαφορετικα τμήματα της εργατικής ταξης που αντικειμενικα είναι συγκροτημενα στο πλαίσιο μιας καπιταλιστικής κρατικής οντότητας να ενωθούν στη στρατηγική ανατροπής της, για την καταργηση τόσο της εθνοτικα κυρίαρχης αστικής ταξης όσο και αυτής που υφίσταται ορισμενο περιορισμό. Δηλαδή, αν και η διαμόρφωση των εθνικών αστικών κρατών, περίπου μεχρι τις αρχές του 20ου αιώνα, αποτέλεσε πρόοδο στην ιστορία της κοινωνικής αναπτυξης, σήμερα, σε συνθήκες καπιταλιστικής κυριαρχίας σε διεθνες επίπεδο, αποσχίσεις εθνοτήτων και συγκρότηση νεων καπιταλιστικών κρατών δεν εχουν να δώσουν τίποτα το θετικό στο εργατικό κίνημα, παρα μόνο να φέρουν αναδιαταξη στο συσχετισμό μεταξυ των καπιταλιστικών δυναμεων. Επομένως, πολυ περισσότερο απ" ό,τι στην εποχή του Λένιν, στην πολυεθνική τσαρική αυτοκρατορία, αλλα και σε καθε αστικό -περισσότερο ή λιγότερο εθνοτικα ομογενοποιημένο- κρατος, σήμερα ισχυει ότι και ο πατριωτισμός και ο διεθνισμός έχουν ταξικό χαρακτήρα, καπιταλιστικό ή εργατικό, καθορισμένο δηλαδή από τις δύο βασικές ταξεις της καπιταλιστικής κοινωνίας. Αυτό σημαίνει ότι και για τα μεσαία στρώματα δεν μπορεί να υπαρξει πατριωτισμός που διαχωρίζεται μόνο από το μονοπωλιακό κοσμοπολιτισμό (διεθνισμό). Τα μεσαία στρώματα υποχρεωτικα θα συντασσονται είτε με τον πατριωτισμό του κεφαλαίου που εμπεριέχει την αντίφαση αναμεσα στην υπερασπιση της εθνοκρατικής συγκρότησής του και του κοσμοπολιτισμου του είτε με τον εργατικό πατριωτισμό που εμπεριέχει χωρίς αντιφάσεις τη διεθνιστική εργατική αλληλεγγύη (προλεταριακός διεθνισμός). Ο αντικειμενικός ηγετικός ρόλος της εργατικής τάξης στην πάλη για την κατάργηση της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης -επομένως και στην κατάργηση των εθνικών αντιθεσεων- στην πράξη υλοποιείται στο βαθμό που το επαναστατικό εργατικό κίνημα, μετουσιωμένο σε ΚΚ, συνειδητά οδηγεί τα λαϊκά τμήματα των μεσαίων στρωμάτων σε κοινή δραση με την εργατική τάξη ενάντια στην καπιταλιστική εξουσία, στο βαθμό που επίσης εξασφάλίζει κοινή δράση με την εργατική τάξη όμορων κρατών, σε επίπεδο ηπείρου και διεθνώς. Σε αυτή τη βάση το κάθε ΚΚ, προωθώντας την επαναστατική πάλη στη χώρα του, παίρνει πρωτοβουλίες και συμμετέχει σε πρωτοβουλίες άλλων ΚΚ που ωθούν την ιδεολογική, πολιτική ενότητα. Μέσα σε αυτή τη δράση είναι και η αξιοποίηση μορφών δοκιμασμένων στο παρελθόν, όπως κοινές διακηρύξεις - τοποθετήσεις σε κοινά προβλήματα της διεθνούς εργατικής τάξης, αλλα και έμπρακτη αλληλεγγύη σε οξυμενα προβλήματα της εργατικής τάξης σε μια χώρα, κοινές ενέργειες διαφώτισης, αλλά και κινητοποίησης, κοινές πρωτοβουλίες διάδοσης της κομμουνιστικής ιδεολογίας, ανάπτυξης της επαναστατικής θεωρίας με ανάλογες κομματικές σχολές, σεμινάρια, εκδόσεις κλπ. Πρόκειται για πράξεις ώθησης και της οργανωτικής ενότητας. Το οργανωτικό σχήμα μιας κομμουνιστικής διεθνούς οργάνωσης δεν μπορεί να είναι εγκεφαλικό γέννημα σε συνθήκες που δεν έχει ωριμάσει η ιδεολογική και πολιτική ενότητα ανάμεσά σε ΚΚ ξεχωριστών χωρων, μερικές φορές δεν έχει ωριμάσει και μέσα στην ίδια τη χώρα, όπου υπάρχουν περισσότερα από ένα ΚΚ. Μια τέτοια ωριμότητα προϋποθέτει την ενιαία αδιάλλακτη αντιμετώπιση του οπορτουνισμού ως εχθρού μέσα στις γραμμές του κινήματος κι όχι την ανοχή του ως πολιτικού φορέα συνεργασίας σε «μίνιμουμ πρόγραμμα». Η βαθύτερη μελετη των προηγούμενωνΔιεθνών και ιδιαίτερα της Γ', της Κομμουνιστικής Διεθνούς, αναμφίβολα θα δώσει συμπεράσματα αναγκαία για την ιδεολογική και στρατηγική ανασυγκρότηση και αναζωογόνηση του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος. Το βεβαιο είναι ότι η νέα οργανωτική έκφραση αυτής της ενότητας θα πρέπει να αντανακλά αυτή την ωρίμανση. Με αυτή την έννοια θα είναι διαφορετική από την οργανωτική εκφραση της Γ" Διεθνούς που στηρίχτηκε στην παγκόσμιας εμβέλειας επαναστατική νίκη του ΠΚΚ(μπ) στη Ρωσία και στην άμεση επίδραση που άσκησε σε επαναστατικές δυνάμεις παλιών και υποταγμrνων στο σύστημα σοσιαλδημοκρατικων κομμάτων, δυνάμεις που δε διαχωρίστηκαν πλερια από τη «σοσιαλδημοκρατία» και κυρίως που δεν μπόρεσαν να διαχωριστούν με επιτυχία μέσα στο εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα, ώστε να κερδίσουν τα πιο μαχόμενα τμηματα της εργατικής τάξης. Αλλά αυτες και αλλες είναι πλευρές της ιστορικής έρευνας για τις οποίες επιφυλασσόμαστε σε μια πιο εξειδικευμένη συζήτηση.
Το αρθρο δημοσιευτηκε στην ΚΟΜΕΠ Ν.6 του 2010
Διαβάστε όλο το άρθρο στο "Ropewalker Kassandra" »
Μεταφράστε αυτό το άρθρο (Translate this article) »
